Կճախաշ, քաշիկա, ասիլիկ-վասիլիկ. ամանորյա խորհուրդներ

«Խորհուրդ եմ տալիս խուսափել հատկապես մեծ կտորով տարբեր կենդանիների մսերը ամբողջական դնելուց, քանի որ մարդկանց մոտ 80 տոկոսը չգիտի դրանց պահպանման և իրացման ճիշտ ձևերը։ Աղացած միսն ընդհանրապես պահպանման ենթակա չէ։ Կիսաֆաբրիկատները պետք է համապատասխան պայմաններում պահել, ջերմային մշակման ենթարկել ու դնել սեղանին»,- լրագրողների հետ զրույցում այսօր ասաց «Հայկական խոհարարական ավանդույթների զարգացում և պահպանում» ՀԿ ղեկավար Սեդրակ Մամուլյանը։ Նա Ամանորի սեղանին նախընտրելի է համարում հնդկահավ կամ սագ դնել, որը մինչև երեկո կսպառվի։ Նրա խոսքով՝ կերակուրը կյանք ունի՝ ծնվում, ապրում ու մահանում է։ Այդ մահացած կերակուրը կրկին կտրատել, տապակելը Մամուլյանը սխալ է համարում։ «Նախկինում սեղաններին դրվել է և այժմ էլ կարելի է դնել չրեր, անուշապուր (չրերով պատրաստված կերակուր), կճախաշ (կճուճում տարբեր ընդեղեններ են լինում)։ Հիմնական ուտելիքը տարեհացն է, որի խմորը մի փոքր քաղցր է, և դրանում թաքցվում է մետաղադրամ, և ում բաժին հասնի այդ հատիկը՝ նրան հաջողություն է սպասվում։ Ծիսական կերակուրների շարքում է քաշիկան կամ այլ կերպ ասած Նավասարդի հարիսան (գառան մսով հարիսա)։ Այս ուտեստը պատրաստելիս չեն խառնում, որպեսզի գալիք տարում պատերազմներ չլինեն։ Խմորեղեններից դրվում է ասիլիկ-վասիլիկ՝ կենդանու կամ մարդու կերպարանքով թխվածք։ Գրեթե բոլոր մեր տոնական սեղաններին տոլմա է եղել»,- նշեց Մամուլյանը։ Նա հիշեցրեց շատ հետաքրքիր աղանդերի մասին, որի արմատները գալիս են Անիից։ Այս աղանդերը կոչվում է «Անիի քաղցրավենիք», որի բաղադրության մեջ մտնում են բոված գետնանուշ, մեղր և բողկ։ «Բողկը մաքրում ենք, թավայի մեջ բովում ենք առանց ձեթի ու կարագի և մի փոքր մեղր ենք ավելացնում։ Կարամելիզացնելուց հետո բոված գետնանուշ ենք ավելացնում և դրան էլ մի փոքր մեղր ենք ավելացնում, որպեսզի սա էլ կարամելացվի, ու մատուցում ենք։ Ամանորին տոլմա, հավի ազդր շատ ուտելուց հետո, որպես դեսերտ օգտագործել սա և ոչ կրեմային ինչ-որ աղանդեր»,- շեշտեց Սեդրակ Մամուլյանը, հավելելով, որ շատ լավ քաղցրավենիքներ են նաև լցոնած խնձորը, սերկևիլը։