Կենսադիտարկման արդյունքները Նահատակ պոչամբարի հարակից տարածքում հաստատեցին ծանր մետաղների ազդեցությունը տեղի բնակիչների օրգանիզմների վրա

Մեծ Այրում / Պրահա– «Արնիկա» Քիմիական անվտանգության չեխական կազմակերպությունը «Համայնքային Համախմբման և Աջակցության Կենտրոն» ՀԿ-ի (CCMS) և «ԷկոԼուր» տեղեկատվական հասարակական կազմակերպության հայ գործընկերներիհետ համատեղ նոր ուսումնասիրություն են անցկացրել ՀՀ Լոռու մարզի Ախթալա խոշորացված համայնքում գտնվող «Նահատակ» պոչամբարի մոտ գտնվող մարդկանց օրգանիզմի վրա քիմիական աղտոտման ազդեցության վերաբերյալ: Արդյունքները հաստատեցին պոչամբարի ազդեցության տարածքում վերցված մեզի նմուշների որոշ ծանր մետաղների ավելի բարձր մակարդակները`համեմատած Տավուշի մարզի Աչաջուրի ավելի էկոլոգիապես վերահսկելի համայնքի հետ: Հետազոտության արդյունքները կներկայացվեն և կքննարկվեն «Հանուն Թումանյանի տարածաշրջանի մաքուր զարգացման» առցանց համաժողովում, 2020 թ. Դեկտեմբերի 15-ին, ժամը 15: 00-ին: Ներկայիս կենսամոնիտորինգը նախորդ ուսումնասիրությունների շարունակությունն է, որը պարզել է ծանր մետաղների և թունավոր միացությունների մեծ պարունակությունը Լոռու մարզի հյուսիսային արդյունաբերական լեռնամետալուրգիական և մետաղագործական շրջանում `ջրի, հողի, գետի ստորին հատակի նստվածքների, գյուղատնտեսական արտադրանքի, ինչպես նաև որոշ քաղցկեղածին և ոչ քաղցկեղածին ծանրմետաղների բարձր մակարդակի ռիսկերը առողջության վրա: Նոր հետազոտությունը կենտրոնացել է օրգանիզմում աղտոտիչների պարունակության բիոմոնիտորացման և տեղական բնակիչների տարիքային և գենդերային տարբեր խմբերի օրգանիզմների վրա ծանր մետաղների ազդեցության չափման որոշման վրա:Հավաքած մեզի նմուշները վերլուծվել են Ուստի-նադ-Լաբեի (Չեխիա) Հասարակական առողջության ինստիտուտի հավատարմագրված լաբորատորիայում ՝ Չեխիայի Արտաքին գործերի նախարարության «Փոխակերպման համագործակցության աջակցություն» ծրագրի շրջանակներում: Կենսամոնիտորինգի արդյունքները պարզել են ազդակիր տարածքումև վերահսկովող խմբում գտնվող նմուշներում մկնդեղի, կադմիումի և պղնձի կոնցենտրացիաներիզգալի տարբերություն: Հաստատվել են մանկահասակների օրգանիզմների վրա ազդեցության ամենամեծ ռիսկերը: «Ճոճկան, Մեծ Այրում, Փոքր Այրում գյուղերում վերցված մեզի նմուշների վերլուծության արդյունքները հաստատում են մկնդեղի ազդեցության աճը տեղի բնակչության վրա՝ համեմատած էկոլոգիապես ավելի բարեկեցիկ Տավուշի մարզի վերահսկվող խմբի հետ: Ազդակիր տարածքում գտնվող բնակիչների մեզի մեջ մկնդեղի միջին պարունակությունը ավելի քան 20% -ով բարձր է, քան Տավուշի մարզի վերահսկվող խմբում: Մենք հայտնաբերեցինք մեծահասակների համեմատ մկնդեղի զգալիորեն ավելի բարձր մակարդակ մինչև 7 տարեկան երեխաների մոտ», - բացատրում է հետազոտության հեղինակ, դոկտոր, Բնապահպանության և առողջության կենտրոնի (Չեխիա) առողջության ռիսկերի գնահատման փորձագետ Միրոսլավ Շուտան։ Տեղական բնակչության անհանգստությունը բնապահպանական վատ իրավիճակի վերաբերյալ արտացոլվում է նաև ավելի վաղ սոցիոլոգիական հետազոտության արդյունքների մեջ: Ըստ հարցման, տեղական իշխանությունները բավարար միջոցներ չեն ձեռնարկում տարածաշրջանում բնապահպանական իրավիճակը բարելավելու համար: Տեղացիները գյուղատնտեսական խնդիրները, քրոնիկական հիվանդությունների հետ կապված խնդիրները կապում են վատ շրջակա միջավայրի հետ: «Տեղի բնակչությունը քաջատեղյակ է առողջության և տնտեսական բարեկեցության վրա աղտոտված միջավայրի ազդեցության սպառնալիքներին և իրողություններին և պետությունից լուրջ գործողություններ է պահանջում ՝ հաշվի առնելով արդեն հասցված վնասը, համայնքի բնակիչները պահանջում են փոխհատուցում և շրջակա միջավայրի մաքրում արդյունաբերական թափոններից: Սակայն ներկայումս վնասների գնահատման և փոխհատուցման մեխանիզմներ չկան» - ասում է «Համայնքային Համախմբման և Աջակցության Կենտրոն» ՀԿ-ի նախագահ Օլեգ Դուլգարյանը: Համաժողովին մասնակցելու են տեղական ակտիվիստներ, հասարակական, պետական պատասխանատու գերատեսչությունների և տեղական ինքնակառավարման մարմինների ներկայացուցիչներ, կցուցադրվի «Ախթալայի երեխաները մկնդեղի նշանի ներքո» տեսահոլովակը: Հրավիրում ենք միանալ համաժողովին դեկտեմբերի 15:ին, ժամը 15:00-ին, ZOOM հարթակում հետևյալ հղմամբ․ https://us02web.zoom.us/j/88274561096 [b]Կոնտակտային անձ «Համայնքային համախմբման և աջակցության կենտրոն» ՀԿ նախագահ, ԱՃԹՆ ԲՇԽ-ի անդամ Օլեգ Դուլգարյան Հեռ, +374 98 93 50 53 Էլ փոստ, [email protected][/b]