Զինծառայողների համար նախատեսված հիփոթեքային աջակցությունը ներառում է կանխավճարի և տոկոսների մի մասի փոխհատուցում պետության կողմից, ինչը կարևոր սոցիալական երաշխիք է. Անդրանիկ Հարությունով
4477 դիտում
19:51 22-02-2026
Անդրանիկ Հարությունովը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է․
«Հայաստանում գործող պետական սուբսիդավորված հիփոթեքային ծրագրերը կարևոր սոցիալական գործիք են, որոնք կոչված են աջակցելու քաղաքացիների որոշ խմբերին՝ բարելավելու իրենց բնակարանային պայմանները։ Դրանք հատկապես նշանակալի են երիտասարդ ընտանիքների, զինծառայողների և սոցիալական որոշ խմբերի համար, քանի որ թույլ են տալիս ձեռք բերել սեփական բնակարան պետական աջակցության միջոցով։ Սակայն, չնայած ծրագրերի սոցիալական կարևորությանը, դրանց գործող չափորոշիչներն ու կիրառման մեխանիզմները հաճախ չեն համապատասխանում ժամանակակից շուկայի պահանջներին։
Գործող ծրագրերում հստակ սահմանված չէ, թե պետական միջոցների աջակցությամբ ձեռք բերվող անշարժ գույքը ինչ նվազագույն տեխնիկական և որակական պահանջների պետք է համապատասխանի։ Չկան միասնական ստանդարտներ բնակարանի վերանորոգման աստիճանի, շենքի ֆիզիկական մաշվածության, ինժեներական համակարգերի վիճակի կամ ընդհանուր բնակելի պայմանների վերաբերյալ։ Արդյունքում նույն ծրագրից օգտվող քաղաքացիները կարող են ձեռք բերել էականորեն տարբեր որակի բնակարաններ՝ նույն ֆինանսական աջակցությամբ։
Այս բացը հատկապես ակնառու է այն դեպքերում, երբ շահառուն ձեռք է բերում բնակարան, որը պահանջում է մեծածավալ լրացուցիչ ներդրումներ՝ վերանորոգման կամ տեխնիկական խնդիրների լուծման համար։ Այսպիսի իրավիճակներում պետական աջակցությունը փաստացի չի ապահովում իր հիմնական նպատակը՝ բարելավել մարդու կենսապայմանները առանց ավելորդ ֆինանսական բեռի։
Օրինակ
Զինծառայողների համար նախատեսված հիփոթեքային աջակցությունը ներառում է կանխավճարի և տոկոսների մի մասի փոխհատուցում պետության կողմից, ինչը կարևոր սոցիալական երաշխիք է։ Սակայն նույնիսկ այս ծրագրում չի սահմանվում, թե ինչ որակի բնակարան կարելի է ձեռք բերել տրամադրված միջոցներով։ Արդյունքում շահառուն կարող է հայտնվել իրավիճակում, երբ բնակարանը փաստացի բնակելի վիճակի բերելու համար անհրաժեշտ են զգալի լրացուցիչ ծախսեր, որոնք նախապես հաշվարկված չեն լինում։
*Շուկայի բարդությունը և շահառուների անփորձությունը
Պետք է հաշվի առնել, որ պետական ծրագրերից օգտվող քաղաքացիները, որպես կանոն, անշարժ գույքի մասնագետներ չեն։ Բնական է, որ նրանք կարող են սխալվել ընտրության հարցում՝ թե՛ առաջնային, թե՛ երկրորդային շուկաներում բնակարան ձեռք բերելիս։ Շուկայի բարդ կառուցվածքը, գների մեծ տատանումները և շինարարական որակի տարբերությունները հաճախ դժվարացնում են ճիշտ ընտրությունը նույնիսկ փորձառու գնորդների համար։
Ծրագրերի արդյունավետությունը բարձրացնելու համար նպատակահարմար կլինի ներդնել վերահսկողական և կանխարգելիչ մեխանիզմներ․
Երկրորդային շուկայի դեպքում՝ պետական ֆինանսավորմամբ գործարքներից առաջ պարտադիր անկախ փորձաքննություն բնակարանի տեխնիկական և կենցաղային պայմանների վերաբերյալ։
Առաջնային շուկայի դեպքում՝ պայմանագրերով պարտադիր ամրագրել բնակարանի հանձնման պահին նվազագույն կենցաղային պայմանների և որակական չափանիշների համապատասխանությունը։
Միասնական ստանդարտների մշակում՝ բնակարանների համար սահմանելով հստակ պահանջներ, որոնք կկիրառվեն պետական աջակցությամբ բոլոր գործարքների դեպքում։
Եզրակացություն
Պետական սուբսիդավորված հիփոթեքային ծրագրերը կարող են լինել հզոր սոցիալական քաղաքականության գործիք, եթե դրանցում ներդրվեն հստակ չափորոշիչներ և վերահսկողական մեխանիզմներ։ Հակառակ դեպքում կա վտանգ, որ ծրագրերը ֆինանսական աջակցություն կտրամադրեն, բայց չեն ապահովի իրական բնակարանային բարելավում։ Ուստի պետական աջակցությունը պետք է ուղղված լինի ոչ միայն գործարքի իրականացմանը, այլ նաև դրա վերջնական արդյունքին՝ շահառուի համար անվտանգ, որակյալ և բնակելի միջավայր ապահովելուն»։
«Հայաստանում գործող պետական սուբսիդավորված հիփոթեքային ծրագրերը կարևոր սոցիալական գործիք են, որոնք կոչված են աջակցելու քաղաքացիների որոշ խմբերին՝ բարելավելու իրենց բնակարանային պայմանները։ Դրանք հատկապես նշանակալի են երիտասարդ ընտանիքների, զինծառայողների և սոցիալական որոշ խմբերի համար, քանի որ թույլ են տալիս ձեռք բերել սեփական բնակարան պետական աջակցության միջոցով։ Սակայն, չնայած ծրագրերի սոցիալական կարևորությանը, դրանց գործող չափորոշիչներն ու կիրառման մեխանիզմները հաճախ չեն համապատասխանում ժամանակակից շուկայի պահանջներին։
Գործող ծրագրերում հստակ սահմանված չէ, թե պետական միջոցների աջակցությամբ ձեռք բերվող անշարժ գույքը ինչ նվազագույն տեխնիկական և որակական պահանջների պետք է համապատասխանի։ Չկան միասնական ստանդարտներ բնակարանի վերանորոգման աստիճանի, շենքի ֆիզիկական մաշվածության, ինժեներական համակարգերի վիճակի կամ ընդհանուր բնակելի պայմանների վերաբերյալ։ Արդյունքում նույն ծրագրից օգտվող քաղաքացիները կարող են ձեռք բերել էականորեն տարբեր որակի բնակարաններ՝ նույն ֆինանսական աջակցությամբ։
Այս բացը հատկապես ակնառու է այն դեպքերում, երբ շահառուն ձեռք է բերում բնակարան, որը պահանջում է մեծածավալ լրացուցիչ ներդրումներ՝ վերանորոգման կամ տեխնիկական խնդիրների լուծման համար։ Այսպիսի իրավիճակներում պետական աջակցությունը փաստացի չի ապահովում իր հիմնական նպատակը՝ բարելավել մարդու կենսապայմանները առանց ավելորդ ֆինանսական բեռի։
Օրինակ
Զինծառայողների համար նախատեսված հիփոթեքային աջակցությունը ներառում է կանխավճարի և տոկոսների մի մասի փոխհատուցում պետության կողմից, ինչը կարևոր սոցիալական երաշխիք է։ Սակայն նույնիսկ այս ծրագրում չի սահմանվում, թե ինչ որակի բնակարան կարելի է ձեռք բերել տրամադրված միջոցներով։ Արդյունքում շահառուն կարող է հայտնվել իրավիճակում, երբ բնակարանը փաստացի բնակելի վիճակի բերելու համար անհրաժեշտ են զգալի լրացուցիչ ծախսեր, որոնք նախապես հաշվարկված չեն լինում։
*Շուկայի բարդությունը և շահառուների անփորձությունը
Պետք է հաշվի առնել, որ պետական ծրագրերից օգտվող քաղաքացիները, որպես կանոն, անշարժ գույքի մասնագետներ չեն։ Բնական է, որ նրանք կարող են սխալվել ընտրության հարցում՝ թե՛ առաջնային, թե՛ երկրորդային շուկաներում բնակարան ձեռք բերելիս։ Շուկայի բարդ կառուցվածքը, գների մեծ տատանումները և շինարարական որակի տարբերությունները հաճախ դժվարացնում են ճիշտ ընտրությունը նույնիսկ փորձառու գնորդների համար։
Ծրագրերի արդյունավետությունը բարձրացնելու համար նպատակահարմար կլինի ներդնել վերահսկողական և կանխարգելիչ մեխանիզմներ․
Երկրորդային շուկայի դեպքում՝ պետական ֆինանսավորմամբ գործարքներից առաջ պարտադիր անկախ փորձաքննություն բնակարանի տեխնիկական և կենցաղային պայմանների վերաբերյալ։
Առաջնային շուկայի դեպքում՝ պայմանագրերով պարտադիր ամրագրել բնակարանի հանձնման պահին նվազագույն կենցաղային պայմանների և որակական չափանիշների համապատասխանությունը։
Միասնական ստանդարտների մշակում՝ բնակարանների համար սահմանելով հստակ պահանջներ, որոնք կկիրառվեն պետական աջակցությամբ բոլոր գործարքների դեպքում։
Եզրակացություն
Պետական սուբսիդավորված հիփոթեքային ծրագրերը կարող են լինել հզոր սոցիալական քաղաքականության գործիք, եթե դրանցում ներդրվեն հստակ չափորոշիչներ և վերահսկողական մեխանիզմներ։ Հակառակ դեպքում կա վտանգ, որ ծրագրերը ֆինանսական աջակցություն կտրամադրեն, բայց չեն ապահովի իրական բնակարանային բարելավում։ Ուստի պետական աջակցությունը պետք է ուղղված լինի ոչ միայն գործարքի իրականացմանը, այլ նաև դրա վերջնական արդյունքին՝ շահառուի համար անվտանգ, որակյալ և բնակելի միջավայր ապահովելուն»։
Նմանատիպ նյութեր
Այս բաժնից
7752 դիտում
23:05 23-01-2026
6628 դիտում
09:58 23-01-2026
